Kleine verscheidenheden
Wie kan aanvullen? Een andere vindplaats, suggesties voor de woordverklaring, iets meer over de historische context?
Meester Jan Verdonck, 30 jaar, pastoor en deken van de christenheid in Belle sinds 1565, getuigt op 6 en volgende dagen van december 1569 in ondervraging door raadsheer Joos Huusman van Raad van Vlaanderen nav proces die erfgenamen van Ghelein Priem hebben aangspannen voor de Raad (Ghelein actief binnen protestantse kern van Belle in 1566, vastgezet, opgepakt en gevangen 3 maart 1568, doodvonnis niet uitgevoerd want stierf in de tussentijd van uutsinnichede na val uit venster gevangenis; gevraagd wat hij weet over Ghelein Priem, bij hem geweest in gevangenis , hem gereconcileert, zo es hy deposant andermael ten vermaenen van zyne vrienden by hem ghecommen inde voorscreven vanghenesse, hem vindende zeer gheperturbeert, flau ende cranck van herten, den welkcen hy deposant yterativelick vemaent ende ghevraecht hebende of hy achtervolghende zyne voorgaende admonitie ende confessie blyfven ende sterfven wilde in het oude catholyck gheloove ende kerstelicke religie, heeft verclaertst dat jae ende hem anderwaerf ghebiecht <>De Coussemaker, Troubles religieux, I, 149.
Posts tonen met het label Kleine verscheidenheden. Alle posts tonen
Posts tonen met het label Kleine verscheidenheden. Alle posts tonen
woensdag 19 maart 2008
Vertimpanen
Kleine verscheidenheden
Wie kan aanvullen? Een andere vindplaats, suggesties voor de woordverklaring, iets meer over de historische context?
Item betaelt broeder Jan van Ghend de Aeugustijn vanden voorseiden bouke te vertimpanen ende van verlimene daert quaet was ende van iiij staerke bladeren, twee voren ende ij achter van fransine ende van al te verbinden in een nieu zueghin vel sterc, alzo daer thoe behoort, onder al stoffe moye van al, 0-8-10 > Brugge, Openbare Bibliotheek, ms. 599 : kerkrekening Sint-Jacobs 1489, f. 30v (notities James Weale)
Wie kan aanvullen? Een andere vindplaats, suggesties voor de woordverklaring, iets meer over de historische context?
Item betaelt broeder Jan van Ghend de Aeugustijn vanden voorseiden bouke te vertimpanen ende van verlimene daert quaet was ende van iiij staerke bladeren, twee voren ende ij achter van fransine ende van al te verbinden in een nieu zueghin vel sterc, alzo daer thoe behoort, onder al stoffe moye van al, 0-8-10 > Brugge, Openbare Bibliotheek, ms. 599 : kerkrekening Sint-Jacobs 1489, f. 30v (notities James Weale)
zaterdag 1 maart 2008
Versschen
Kleine verscheidenheden
Wie kan aanvullen? Een andere vindplaats, suggesties voor de woordverklaring, iets meer over de historische context?
Adriaen Loonis, schepen Brugs Vrije, reist op 9 november af naar de quartieren van Watervliet en Cadsandt ‘omme aldaer in also verre alst doendel[ijck] ware te doen versschen ende recouvreren diversche polders diere gheiondeert waeren byder laetsten vloet, voor 10 dagen, 18-0-0
> Brugge, Rijksarchief, Brugse Vrije, reg. 271, rek. 1531-32 (of 32-33?), f. 39r
Wie kan aanvullen? Een andere vindplaats, suggesties voor de woordverklaring, iets meer over de historische context?
Adriaen Loonis, schepen Brugs Vrije, reist op 9 november af naar de quartieren van Watervliet en Cadsandt ‘omme aldaer in also verre alst doendel[ijck] ware te doen versschen ende recouvreren diversche polders diere gheiondeert waeren byder laetsten vloet, voor 10 dagen, 18-0-0
> Brugge, Rijksarchief, Brugse Vrije, reg. 271, rek. 1531-32 (of 32-33?), f. 39r
Spelonck
Kleine verscheidenheden
Wie kan aanvullen? Een andere vindplaats, suggesties voor de woordverklaring, iets meer over de historische context?
Het voorgebod met betrekking tot de vorselijke moeren in Vlaanderen uit 1539 bepaalt (XXI) dat niemand schepen mag laten liggen in het moer boven den boomen ofte den speloncken, als ze met met een slot zijn afgesloten. Daar staat een boete van 3 £ parisis op. Evenmin is het toegelaten te varen in het moergebied of turf te laden vooraleer de boomen ofte speloncken ontsloten zullen zijn. Daar staat een gelijkaardige boete op. Op andere plaatsen in dit voorgebod (ed. B. Augustijn, De veenontginning (12e-16e eeuw), Beveren, 1999, 161-166) is er sprake van drayboomen ofte brugghen. Draaibomen is in Waasland/Meetjesland het equivalent voor balie (Magda Devos, Bouwlandtermen …)
[Spelonk hier wellicht in betekenis van afsluiting of hekken]. In Mln.> spelonke of spelunke, van het Latijn> speluncus
Wie kan aanvullen? Een andere vindplaats, suggesties voor de woordverklaring, iets meer over de historische context?
Het voorgebod met betrekking tot de vorselijke moeren in Vlaanderen uit 1539 bepaalt (XXI) dat niemand schepen mag laten liggen in het moer boven den boomen ofte den speloncken, als ze met met een slot zijn afgesloten. Daar staat een boete van 3 £ parisis op. Evenmin is het toegelaten te varen in het moergebied of turf te laden vooraleer de boomen ofte speloncken ontsloten zullen zijn. Daar staat een gelijkaardige boete op. Op andere plaatsen in dit voorgebod (ed. B. Augustijn, De veenontginning (12e-16e eeuw), Beveren, 1999, 161-166) is er sprake van drayboomen ofte brugghen. Draaibomen is in Waasland/Meetjesland het equivalent voor balie (Magda Devos, Bouwlandtermen …)
[Spelonk hier wellicht in betekenis van afsluiting of hekken]. In Mln.> spelonke of spelunke, van het Latijn> speluncus
Bueltonne
Kleine verscheidenheden
Wie kan aanvullen? Een andere vindplaats, suggesties voor de woordverklaring, iets meer over de historische context?
Joos Lomiet wordt 0-36-8 betaald uit stadskas (ordon. college) van Brugge voor aankoop, levering en vrachtkosten van een bueltonne Rynschen most, geschonken en verzonden aan de gouverneur van Vlaanderen, de graaf van Roeulx.
BRUGGE, Stadsarchief, SR 1547-48, f. 92v
Wie kan aanvullen? Een andere vindplaats, suggesties voor de woordverklaring, iets meer over de historische context?
Joos Lomiet wordt 0-36-8 betaald uit stadskas (ordon. college) van Brugge voor aankoop, levering en vrachtkosten van een bueltonne Rynschen most, geschonken en verzonden aan de gouverneur van Vlaanderen, de graaf van Roeulx.
BRUGGE, Stadsarchief, SR 1547-48, f. 92v
Kleine verscheidenheden
Kleine verscheidenheden is een bijzondere rubriek in het tijdschrift. Vanaf zijn ontstaan heeft Biekorf alle aandacht gegeven aan de historische lexicografie van de Vlaamse taal. Antoon Viaene gaf dit vorm in een aparte rubriek, waarvan hij de titel, Kleine verscheidenheden, stilzwijgend had ontleend aan de Brugse taalkundige Edward Gailliard.
Vanaf 2008 willen we deze rubriek opnieuw tot leven wekken. Kleine verscheidenheden wil een platform zijn voor het inventariseren, verklaren en contextualiseren van minder bekende of onbekende woorden en woordgroepen (al dan niet in MNW en WNT). Van belang zijn dus de vindplaatsen van het woord en de taal- en historische context.
Nooit eerder lazen, transcribeerden, onderzochten zovele mensen oude Vlaamse teksten, uitgegeven maar vooral onuitgegeven bronnen in archieven en bibliotheken. Als een klein gedeelte van de taalschat die dat oplevert kan worden vastgelegd in deze rubriek, dan is het opzet geslaagd. En waarom zouden deze lemma's niet kunnen worden opgebouwd met de inbreng van verschillende vorsers (genealogen, heemkundigen, taalkundigen, historic, enz.)?
Dit is met andere woorden een oproep aan al wie oude teksten uit westelijk Vlaanderen leest. Signaleer interessante woorden, bouw mee aan de lemma's die op stapel staan.
Vanaf 2008 willen we deze rubriek opnieuw tot leven wekken. Kleine verscheidenheden wil een platform zijn voor het inventariseren, verklaren en contextualiseren van minder bekende of onbekende woorden en woordgroepen (al dan niet in MNW en WNT). Van belang zijn dus de vindplaatsen van het woord en de taal- en historische context.
Nooit eerder lazen, transcribeerden, onderzochten zovele mensen oude Vlaamse teksten, uitgegeven maar vooral onuitgegeven bronnen in archieven en bibliotheken. Als een klein gedeelte van de taalschat die dat oplevert kan worden vastgelegd in deze rubriek, dan is het opzet geslaagd. En waarom zouden deze lemma's niet kunnen worden opgebouwd met de inbreng van verschillende vorsers (genealogen, heemkundigen, taalkundigen, historic, enz.)?
Dit is met andere woorden een oproep aan al wie oude teksten uit westelijk Vlaanderen leest. Signaleer interessante woorden, bouw mee aan de lemma's die op stapel staan.
Abonneren op:
Posts (Atom)
